Lessons learned Knowledge Lab Urban Big Data \ 21 maart 2017

Liesbet van Zoonen schreef een korte tekst voor de OECD over de activiteiten en ervaringen binnen onze Kenniswerkplaatst tot nu toe. De volledige tekst is hier te vinden. De opgedane inzichten, die relevant kunnen zijn voor andere, soortgelijke samenwerkingen tussen academische instellingen en overheden, worden als volgt omschreven:

There are important lessons to learn from the early experiences of the Urban Big Data Lab. They stem, evidently, from the different logics of city administration and academic research and pertain particularly to:

different pace: immediacy of the city versus long term of the university
different goals: applied for the city versus fundamental for the university
different organisational cultures: consensus-based in the city, highly individualized in the university
different individual career assessments: based on a diverse set of activities in the cities, limitedly focused on funding and research output in the university  

These differences express themselves in the everyday collaboration in the Knowledge Lab, producing questions like why can’t we find more academics to participate (from the city) or why do we need consensus and meetings all the time (from the university). The benefits of the collaboration, however, for both parties far outweigh these tensions: the city is enabled to develop and implement evidence-based policy, the university is enabled to produce high-impact research.

Lezing en workshop met Evgeny Morozov \ 16 maart 2017

Donderdag 16 maart bracht de bekende auteur Evgeny Morozov een bezoek aan Rotterdam voor een lezing en een workshop. Hij betoogde in zijn lezing dat de smart city een overgang is naar een utopia van de "private city", waarin technologische bedrijven in feite de macht hebben. Op het betoog reageerde een panel van Liesbet van Zoonen van de Kenniswerkplaats UBD en Maurits Martijn van nieuwsplatform De Correspondent. De lezing werd georganiseed door de Erasmus Institute for Public Knowledge, in samenwerking met onder andere de Kenniswerkplaats Urban Big Data.


Lezing Pieter Ballon \ 16 februari 2017

Op 16 februari 2017 organiseerden we een lezing van Pieter Ballon, hoogleraar Communicatiewetenschappen aan de Vrije Universiteit Brussel en Directeur van onderzoekscentrum imec-SMIT. In zijn lezing ging hij in hoe slimme steden mogelijk worden gemaakt door een continue stroom van real-time data over mensen, machines en plaatsen, op basis waarvan activiteiten en processen verbeterd en aangepast kunnen worden. Het concept van slimme steden gaat ervan uit dat dankzij die real-time data ons energieverbruik duurzamer kan worden, dat een modal shift in mobiliteit dichterbij komt, dat criminaliteit en geluidsoverlast efficiënter kunnen worden aangepakt, en dat ook lokaal winkelen, toerisme en de deeleconomie zullen profiteren. Er is echter een aantal cruciale voorwaarden om zelfs maar in de buurt te komen van deze positieve verwachtingen. De lezing ging aan de hand van concrete voorbeelden in op deze voorwaarden, die te maken hebben met interne en externe coördinatie, regulering i.v.m. data en software, en een onderzoeks- en ontwikkelingsagenda voor steden. Het resultaat is een bouwmodel voor de slimme stad, waaraan overheid, bedrijfsleven, onderzoeksinstellingen en burgers deelnemen.

Lezing Rebecca Moody \ 24 januari 2017

We organiseerden op 24 januari 2017 een lezing van Rebecca Moody, taskforcelid van de Kenniswerkplaats Urban Big Data en onderzoekster aan Erasmus Universiteit. Rebecca sprak over de betekenis van Big Data, en dan met name over het feit dat Big Data nooit "neutraal" of "objectief" is, en waarom de vruchten van Big Data binnen de publieke sector nog maar mondjesmaat geplukt worden. Zie hier haar presentatie.

Rotterdam Kennisfestival \ 12 december 2016

Op 12 december 2016 deden we met diverse workshops mee aan het Rotterdamse Kennisfestival.


Kenniswerkplaatsleden Willy Groenewold (gemeente Rotterdam) en Sunil Choenni (Hogeschool Rotterdam) gaven, samen met Erik van Heck (ook gemeente Rotterdam), een workshop over het gebruik van big data voor het opsporen van uitkeringsfraude. In de workshop bespraken ze meer specifiek hoe ze aan het onderzoeken zijn of en hoe met gestructureerde en ongestructureerde data een risicomodel kan worden opgesteld dat een voorspelling doet over de kans op uitkeringsfraude.

Liesbet van Zoonen en Fadi Hirzalla (EUR) deden, samen met Luuk Schokker (Centre for Bold Cities), een aantal “datawandelingen” rondom het festivalterrein. Tijdens de tocht werden samen met deelnemers apparaten die data meten en gebruiken onderzocht. Welke zichtbare en onzichtbare datametingen heb je? Waarom worden die data verzameld? Wat heb je eraan en wie beslist er eigenlijk over? En is het wel goed dat al die data worden verzameld?

Tot slot, Jan van Dalen (RSM) gaf op basis van een aantal concrete voorbeelden een workshop over hoe big data gebruikt kan worden om maatschappelijke problemen op te lossen, onder meer op het gebied van opsporing, verkeer, eenzaamheid en parkeren. Zijn presentatie is hier te vinden, en de voorbeelden die hij met meer detail in de vorm van posters had besproken hier.

Lezing Michiel de Lange \ 29 november 2016

Dr Michiel de Lange (Universiteit Utrecht) gaf op 29 november een lezing op De Rotterdam over de betekenis van de smart city voor de slimme stedeling. Vanuit overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen is er sinds een aantal jaren veel aandacht voor het slimmer maken van de stad met behulp van digitale technologieën. Dankzij de alomtegenwoordigheid van grote hoeveelheden en zeer diverse data zou de stad zich, zo hoopt men, beter laten besturen en managen. Dat roept diverse vragen op over de slimme data-gedreven stad en de rol van stedelingen. Wat voor impliciete onderliggende voorstellingen over de stad en de stedelijke samenleving liggen er ten grondslag aan dit idee? Wat kun je door middel van data wel of juist niet te weten komen over de stad? Welke interfaces, platforms en praktijken bestaan er voor het generen, interpreteren en beheren van data? Welke rol kunnen burgers hierbij spelen en wat vraagt dat dan van beleidsmakers? In de lezing van De Lange werd op een open manier gekeken naar de kansen en kritische aspecten van de data-gedreven slimme stad.
Zie hier de PP van de presentatie.

Lezing en workshop Piyushimita Thakuriah \ 15-16 september 2016

Prof. Dr. Piyushimita Thakuriah (Vonu) (University of Glasgow), een internationaal gerenommeerd expert op het gebied van urban big data, bezocht ons op 15 en 16 september voor een lezing en workshop. Ze ging mede in op de nieuwe bronnen van stedelijke big data en het gebruik van big data voor Urban Informatics. Daarbij werd aandacht besteed aan de problemen die kunnen ontstaan bij de overgang van een data-arme naar een data-rijke omgeving. Vonu ging in het bijzonder in op uitdagingen ten aanzien van technologie (informatiemanagement), methodologie, theorie, en de opkomende  politieke economie van big data.

Scripties over zelfredzaamheid \ juli 2016

Vanuit de Kenniswerkplaats trachten we scriptieonderzoek over urban big data te ondersteunen en te promoten. Taskforcelid en EUR-docent Rebecca Moody had in dit kader onlangs enkele scripties over zelfredzaamheid onder Rotterdammers begeleid. Brian Jansen schreef een scriptie over de effectiviteit van de zorgarrangementen van de gemeente Rotterdam, en Babs Broekema focuste met haar onderzoek op de mogelijkheden tot profielontwikkeling van kwetsbare Rotterdammers. Beide scripties zijn online beschikbaar, zie hier (Jansen) en hier (Broekema).

Lectures Rob Kitchin \ 26 mei 2016

Prof. Dr. Rob Kitchin (Maynooth University, Ierland), één van 's werelds leidende wetenschappers op het gebied van big data en smart cities, bezocht Rotterdam op 26 mei 2016 op uitnodiging van de Kenniswerkplaats Urban Big Data. In de ochtend gaf Kitchin een inspirerende presentatie voor de taskforce van de Kenniswerkplaats over de uitdagingen en lessen die bij het ontwikkelen van een smart city komen kijken. In de middag gaf Kitchin voor een bomvolle zaal de keynote op de City Flows conferentie, wat georganiseerd werd door Venture Cafe in het kader van het Startupfest Europe.


Lancering LDE Centre for BOLD Cities \ 17 mei 2016

Tijdens de Urban Transformation Conference van 17 mei zal ook de lancering plaatsvinden van de LDE Centre for BOLD Cities, 1 van de samenwerkingspartners van de KWP Urban Big Data. Er zijn nog kaarten verkrijgbaar, hier.

Programma van de lancering van BOLD Cities:

10.00
General opening

11.15 - 12.00 
The 3-D city: a live example from Rotterdam, explanation by Ronald van der Heijden (city of Rotterdam), Jacqueline Stoter (TUD), moderator Fadi Hirzalla (EUR)

13.00 - 14.45
Workshop: Meet BOLD Minds for future smart and social cities. Research presentations and discussions by:
Big Data
Rebecca Moody, EUR - Rediscovering Self Sufficiency: How big data redefines and poses new challenges.
Sara Giest, LU - Reducing carbon emissions in cities. Big Data Analytics for mitigating carbon emissions in smart cities: Opportunities and challenges
Open Data
Bastiaan van Loenen, TUD – Safeguarding Data Protection in an Open Data World
Reinout Kleinhans, TUD - Smart Urban Governance: How to improve two-way communication between governments and citizens
Linked Data
Marike Knoef. LU- Encouraging single moms on welfare to find a job
Gijs Custers, EUR - Citizen participation in Rotterdam explained

16.00
Keynote: Dick Helbing, TUD - Nervousnet: co-creating the data city, moderator Gideon Shimson, LU

#HackR'dam2016 \ 28-29 april 2016

Net als in 2015 heeft in 2016 opnieuw een hackathon plaatsgevonden vanuit de Rotterdam School of Management (RSM), vanuit het vak Big Data van Jan van Dalen. Ook dit jaar was de gemeente van de partij. Dit jaar ging het over de gezondheidseffecten van gemeentelijk beleid, zoals die van de milieuzones. In totaal hackten 15 teams de opgave in 24 uur, met behulp van onder andere 260 indicatoren uit de tweejaarlijkse gezondheidsmonitor. Uit deze teams werden door een jury uiteindelijk vier winnaars gekozen, voor algemeen de beste, de beste pitch, leukste insteek, en sterkste analyse.

Na afloop van de hackathon zijn de winnaars van de algemene prijs uitgenodigd om hun presentatie over te doen, nu voor een gezelschap met onderzoekers en medewerkers van de GGD. Tijdens deze bijeenkomst werd duidelijk voor de onderzoekers en GGD’ers dat er veel kan met uiteenlopende data. Ook werd duidelijk dat de studenten leuke richtingen onderzocht hadden, zelfs gesteund door theorieën uit relevante literatuur, maar dat ze bepaalde inzichten toch misten. Maar ze kwamen ook met verfrissende onderzoeksvragen en analyses. Toen tot slot aan de studenten gevraagd werd of de gemeente ook voor studenten interessant was en zo ja, hoe, werd heel positief gereageerd. Wel wilden de studenten benadrukken dat ze dan wel professionele vrijheid wilden om te doen wat zij effectief en productief achten om te doen. Een van de studenten voegde toe dat hij helaas geen interesse meer had, omdat hij net door Google was aangenomen.


Workshops op VSO-congres \ 31 maart 2016

Op het congres Data als Opdracht van de Vereniging voor Statistiek en Onderzoek (VSO) van 31 maar 2016 hebben Liesbet van Zoonen (EUR) en Willy Groenewold (gemeente Rotterdam) tweemaal een volgeboekte workshop gegeven. De titel van de workshop was:  Kenniswerkplaats Urban Big Data - Twee geloven op een kussen ...? Over de voor- en nadelen van gemeentelijke en universitaire samenwerking. In levendige interactie met de workshop-deelnemers – vnl. gemeentelijke onderzoekers – zijn de belangrijkste facetten van de kenniswerkplaats besproken, zoals de aanpak en opzet, de thema’s van samenwerking, de privacy-paradox en de tot dusverre geleerde lessen. Verschillende aanwezigen reageerden enthousiast. Eén deelnemer zei spontaan: "als ik in Rotterdam zou wonen, zou ik me zeker aanmelden en mee doen!" Het belang van de aanvulling van ‘big datatechnieken’ op regulier onderzoek werd ook door breed gedeeld. Al met al een inspirerende middag!

Lezing Albert Meijer / 3 maart 2016

Albert Meijer, hoogleraar Bestuur- en organisatiewetenschap aan de Universiteit Utrecht, gaf een lezing over de betekenis van de toenemende data-gedreven interacties in een stad. De lezing werd ingeleid door Toine van Riel, innovatieambassadeur en voormalig concerndirecteur van de gemeente Rotterdam. Meijers uitgangsput was: de stad wordt een datapolis en kan niet meer los van de data worden beschouwd. Hij maakte daarbij een onderscheid tussen de overheid die vanuit een controletoren stuurt en de overheid die op basis van zelfsturing door burgers werkt. Na afloop van de lezing ging hij met het publiek in gesprek over de twee mogelijkheden. Er bleek een grote voorkeur te zijn voor zelfsturing op het gebied van participatie en dienstverlening, maar ook een besef dat de overheid top-down moet sturen voor naleving. De bijeenkomst werd afgesloten met de conclusie dat ‘big data’ niet altijd de oplossing biedt voor complexe maatschappelijke vraagstukken. Een gebrek aan informatie is niet a-priori de oorzaak van de onoplosbaarheid van ‘wicked problems’. Het gevaar is echter groot dat informatiecentrisme in de publieke sector de overhand zal nemen. Zie Meijers presentatie hier.


Big Data Gemeenten / 10 februari 2016

Taksforceleden Brenda van Breemen-Olij en Gerard Nijboer vertegenwoordigden de Kenniswerkplaats Urban Big Data op een bijeenkomst van platform Big Data Gemeenten. Ze gingen primair in op de innovatieve werkwijze die we als Kenniswerkplaats hanteren. Hun zelfreflectie op het nieuwe en onvoorspelbare proces waarin we gezamenlijk tot resultaat proberen te komen werd door het aanwezige publiek breed herkend en leidde tot diverse follow-up afspraken. Zie de PP hieronder.


Rotterdam in 3d / 26 november 2015 

Deskundigen van de gemeente Rotterdam, Erasmus Universiteit Rotterdam en Hogeschool Rotterdam komen als regiegroep van de Kenniswerkplaats eens per maand bijeen om plannen te maken voor het gebruik van big data in Rotterdam. In de bijeenkomst van 26 november 2015 werd door Roland van der Heijden van de gemeente stilgestaan bij de ontwikkeling van een gedetailleerd digitaal 3d model van geheel Rotterdam, welke als communicatie- en informatieplatform gebruikt kan gaan worden (zie zijn presentatie hieronder). Vanuit de KWP willen we de mogelijkheden van en vragen over dit project oppakken en onderzoeken. 


Coosto-workshop / 17 november 2015

Wij onderzoeken onder meer hoe big data gebruikt kan worden om beleid op het gebied van cultuur en toerisme te ondersteunen. Op 17 november organiseerden we in dat kader een workshop Coosto. Coosto is een programma waarmee overheden en bedrijven contact kunnen houden met resp. burgers en klanten, en waarmee onderzoekers inhoud op sociale media en nieuwsmedia kunnen selecteren, opslaan en analyseren. De workshop werd verzorgd door Lidwien van de Wijngaert van de Universiteit Twente, hieronder te zien met cursisten van onder andere de gemeente Rotterdam en Erasmus Universiteit Rotterdam. Nils van Dam van de gemeente Rotterdam was ook aanwezig om toe te lichten voor welke onderzoeksdoelen de gemeente Coosto gebruikt. Vrij Nederland was uit nieuwsgierigheid ook aanwezig en maakte o.a. op basis van de workshop een verslag over big data en cultuur.






Presentaties verkenningen voor de toekomst / 1 oktober 2015

De lancering van de Kenniswerkplaats (24 september 2015) was mede gericht op het identificeren van interesses die deskundigen en geïnteresseerden vanuit de overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen delen en het bedenken van nieuwe richtingen voor samenwerking op het gebied van onderzoek en beleid. Uit de parallelle workshops kwam een aantal rapporten voort met uiteenlopende ideeën voor activiteiten op het gebied van gezondheid, arbeid, smart en circulaire economie, cultuur en toerisme, e-government en privacy, en zelf- en samenredzaamheid.


Kick-off / 24 september 2015

Op 24 september werd de Kenniswerkplaats Urban Big Data officieel geopend. Belangstellenden en potentiële samenwerkingspartners vanuit diverse kringen – gemeente, onderzoek en bedrijfsleven – kwamen bijeen voor ontmoeting en discussie.

 

In het programma kwamen in een reeks presentaties belangrijke facetten van big data aan de orde, met speciale aandacht voor de stand van zaken en mogelijkheden in de gemeente Rotterdam.

•   Liesbet van Zoonen, Erasmus Universiteit: alledaagse ervaringen van big data
•   Jan van Dalen (Erasmus Universiteit) en Jochem Cooiman (gemeente Rotterdam): #hackR'dam 2015, de Hackathon die vanuit de Kenniswerkplaats werd georganiseerd
•   Roland van der Heijden, gemeente Rotterdam: nieuwe manieren van werken en wonen
•   Hans Buijs, gemeente Rotterdam: opbrengst Pilot Analytics op de database CBIS
•   Floris Schoenmakers, BigData.Company: voorbeelden uit het sociale domein
•   Sander Klous, Universiteit van Amsterdam: de toekomst en management van big data

Tijdens decentrale parallelle sessies werden verder de mogelijkheden van big data-toepassingen besproken en uitgewerkt voor enkele vraagstukken uit de kennisagenda van de gemeente Rotterdam.

 Hackathon / 30 april - 1 mei 2015

In de aanloop naar de officiële opening van de Kenniswerkplaats organiseerden wij een Hackathon, de #hackR’dam 2015. Er deden zo'n 80 masterstudenten van de opleiding Business Information Management van de Erasmus Universiteit Rotterdam aan de hackathon mee. Met behulp van R (programmeertaal), geografische informatiesystemen (GIS), social media en goed teamwork wisten de deelnemers indrukwekkende inzichten te genereren in de wijze waarop toeristen 10% langer in de binnenstad van Rotterdam kunnen worden gehouden. Zie hier en hier een uitgebreid verslag.